Διαύγεια

Αριθμός επισκεπτών: 90640

Δίκαιο Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η αυξανόμενα πτωτική πορεία του μεριδίου των σιδηροδρομικών μεταφορών στο σύνολο των μεταφορών στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Ένωση να προβεί σε μεταρρυθμίσεις για τη συστηματική ανασυγκρότηση της αγοράς σιδηροδρομικών υπηρεσιών με στόχο να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητά τους και το μερίδιό τους στην αγορά μεταφορικών υπηρεσιών.

Aρχικές Μεταρρυθμίσεις
Πρώτο Σιδηροδρομικό Πακέτο
Δεύτερο Σιδηροδρομικό Πακέτο
Τρίτο Σιδηροδρομικό Πακέτο
Αναδιατύπωση Πρώτου Σιδηροδρομικού Πακέτου
Σημερινή Κατάσταση

Αρχικές Μεταρρυθμίσεις

Στις αρχές του 1990 το (τότε) Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εξέδωσε τις πρώτες οδηγίες 91/440/EΟΚ, 95/18/EΚ, 95/19/EΚ και 96/48/EΚ που προέβλεπαν:

Πρώτο Σιδηροδρομικό Πακέτο

Το 1996, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εξέδωσε τη Λευκή Βίβλο «Στρατηγική για την ανασυγκρότηση των σιδηροδρόμων της Κοινότητας» στην οποία έθεσε ως άξονες της στρατηγικής για την ανασυγκρότηση των σιδηροδρόμων, την οικονομική εξυγίανση των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, την είσοδο δυνάμεων της αγοράς στις σιδηροδρομικές μεταφορές, την βελτίωση των δημόσιων σιδηροδρομικών μεταφορικών υπηρεσιών και την ολοκλήρωση των εθνικών σιδηροδρομικών συστημάτων.

Το 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε τις οδηγίες 2001/12/EΚ, 2001/13/EΚ, 2001/14/E και 2001/16/EΚ, οι οποίες τροποποιούσαν ή αντικαθιστούσαν τις αρχικές οδηγίες, με σκοπό να κάνουν την υπάρχουσα νομοθεσία πιο αποτελεσματική, και απετέλεσαν το λεγόμενο «πρώτο σιδηροδρομικό πακέτο». Οι οδηγίες αυτές περιελάμβαναν:

Δεύτερο Σιδηροδρομικό Πακέτο

Την ίδια χρονιά, η Επιτροπή εξέδωσε τη Λευκή Βίβλο «Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών», που για τις σιδηροδρομικές μεταφορές πρότεινε την βελτίωση της ασφάλειας, της διαλειτουργικότητας, και του ανοίγματος της αγοράς εμπορευματικών μεταφορών, καθώς και την ίδρυση ενός «Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων» (ΕΟΣ) («European Railway Agency» ή ERA) που θα είναι υπεύθυνος να παρέχει τεχνική βοήθεια στα κράτη-μέλη σε θέματα ασφάλειας και διαλειτουργικότητας.
Οι προτάσεις της Λευκής Βίβλου υιοθετήθηκαν από το Συμβούλιο το οποίο εξέδωσε τις οδηγίες 2004/49/ΕΚ, 2004/50/ΕΚ και 2004/51/ΕΚ και τον Κανονισμό (EΚ) 881/2004, με τον οποίο ιδρύθηκε ο ΕΟΣ. Οι ανωτέρω οδηγίες αποτέλεσαν το «δεύτερο σιδηροδρομικό πακέτο» και περιελάμβαναν:

Τρίτο Σιδηροδρομικό Πακέτο

Το 2007, ακολούθησε το «τρίτο σιδηροδρομικό πακέτο» που αποτελείτο από τις οδηγίες 2007/58/ΕΚ, 2007/59/ΕΚ και τους κανονισμούς (ΕΚ) 1370/2007, (ΕΚ) 1371/2007 και (ΕΚ) 1372/2007, που περιελάμβαναν:

Αναδιατύπωση Πρώτου Σιδηροδρομικού Πακέτου

Το 2012 ολοκληρώθηκαν οι προτεινόμενες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου επί προτάσεως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναδιατύπωση (recast) του πρώτου σιδηροδρομικού πακέτου και των τροποποιήσεών του, μέσω του δεύτερου και τρίτου σιδηροδρομικού πακέτου, για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου. Η αναδιατύπωση αυτή αποσκοπούσε στην απλούστευση και ενοποίηση (κωδικοποίηση) της υπάρχουσας νομοθεσίας (τριών πρώτων πακέτων) και στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για την αντιμετώπιση σημαντικών περιοχών προβλημάτων που έχουν εντοπιστεί στην σιδηροδρομική αγορά την τελευταία δεκαετία και φορούν κυρίως στο χαμηλό επίπεδο ανταγωνισμού, την ανεπαρκή ρυθμιστική επίβλεψη και τα χαμηλά επίπεδα δημοσίων και ιδιωτικών σιδηροδρομικών επενδύσεων.

Η αναδιατύπωση επικαντρώθηκε σε τρία σημεία:

Σημερινή Κατάσταση

Επί του παρόντος, βρίσκεται σε προετοιμασία ένα Τέταρτο Σιδηροδρομικό Πακέτο. Ο σκοπός του πακέτου αυτού είναι η βελτίωση της ποιότητας και αποδοτικότητας των σιδηροδρομικών υπηρεσιών με την απομάκρυνση των εναπομεινάντων νομικών, θεσμικών και τεχνικών εμποδίων, και την ενίσχυση της απόδοσης και ανταγωνιστικότητας του σιδηροδρομικού τομέα, ώστε να αναπτυχθεί περεταίρω ο ενιαίος ευρωπαϊκός σιδηροδρομικός χώρος. Το Τέταρτο Πακέτο, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει το άνοιγμα των εθνικών αγορών επιβατικών μεταφορών με στόχο την ένταση της ανταγωνιστικής πίεσης στις εθνικές σιδηροδρομικές αγορές, και προτάσεις επί της διακυβέρνησης του διαχειριστή υποδομής με στόχο την εξασφάλιση ίσης πρόσβασης στην υποδομή.